Oplossingsgericht werken

Niet het probleem, maar de oplossing

Van de focus naar de oplossing. Bij het oplossingsgericht werken concentreert u zich op oplossingen in plaats van op problemen. Het is een praktische en stimulerende manier om doelen te bereiken. Geen ellenlange gesprekken en diagnoses over oorzaken van problemen, maar direct focussen op de toekomst. Over het algemeen is het gebruikelijk om bij problemen een grondige analyse te maken en te zoeken naar oorzaken. Maar zoeken naar oorzaken kost veel tijd en het weten van de oorzaken geeft nog geen garantie op een effectieve oplossing. Direct zoeken naar oplossingen is effectiever en positiever. In de praktijk blijkt dat deze werkwijze bijna altijd tot werkbare oplossingen leidt, creativiteit stimuleert en dat sneller oplossingen worden gevonden. De methode is bovendien verrassend simpel uit te voeren.

Basisaannames

Mensen worden als competent beschouwd. 

Als u oplossingsgericht gaat werken, zult u merken dat mensen beschikken over een grote eigen deskundigheid in hoe ze hun problemen kunnen oplossen. Mensen zijn goed in staat  om aan te geven in welke richting oplossingen voor hen het best gezocht kunnen worden.. Ook blijkt dat mensen over voldoende vaardigheden beschikken om de zelf gekozen oplossingen daadwerkelijk uit te voeren. De formulering van de oplossing ligt immers binnen de grenzen van hun eigen mogelijkheden.

Problemen doen zich nooit vol continue voor. Bij het oplossingsgericht werken richt u zich op de oplossing door te bespreken wat er al goed gaat, al is het maar een beetje. Een team met problemen over de samenwerking werkt bijvoorbeeld nooit alleen maar slecht samen. Leden van een team zijn altijd wel in staat situaties op te noemen waarbij de samenwerken beter gaat. Er zijn dus altijd uitzonderingen op het probleem te benoemen. Door met een team te praten over wat er is als het probleem is opgelost, ontstaat een uitstekend beeld van de gewenste situatie: de oplossing. Omdat men vaak al gedrag toont dat in de richting gaat van deze oplossing, is het zaak kleine stappen te organiseren die deze weg versterkt. 

Beïnvloeden van de toekomst 

Door de gewenste situatie concreet te formuleren in termen van gedrag zodat er direct naar toe gewerkt kan worden, ontstaat er energie en hoop. De volgende stap wordt uitvoerbaar geformuleerd en is direct tastbaar. Bij het oplossingsgericht werken worden positieve krachten bevorderd die oplossingen dichterbij brengen. De methode gaat uit van kleine bescheiden stapjes, beginnende veranderingen die met een sneeuwbaleffect meerdere veranderingen in beweging zetten. De gedachte hierbij is dat als er iets in het systeem verandert, het hele systeem verandert. Het blijkt dat als iemand gaat handelen zoals hij zou doen in de gewenste situatie, die situatie al een beetje wordt gecreëerd. Bijvoorbeeld een manager die wil dat zijn medewerkers meer initiatief gaan tonen. Op de vraag wat hij doet als deze situatie werkelijkheid is, zegt hij meer coachend op zullen treden en meer ‘achterover te zitten’. Deze manager besloot meer coachende vragen te gaan stellen aan zijn medewerkers en minder antwoorden te geven. Na enige tijd merkte hij een duidelijke positieve verandering, niet alleen bij zichzelf maar ook bij medewerkers. Iets anders doen roept ander gedrag op en verandert de situatie. Kleine stappen worden zichtbaar en belangrijk om te zetten met voorspelbaar grote gevolgen voor mensen en hun omgeving. 

Voordelen van oplossingsgericht werken

 Uit onderzoek blijkt dat deze manier van werken even goede of betere resultaten oplevert als conventionele methoden, maar in veel minder tijd en met grote klanttevredenheid. Oplossingsgericht werken biedt perspectief, versterkt optimisme en leidt tot energie en zelfredzaamheid. De werkwijze is praktisch en stimuleert betrokkenheid en samenwerking waardoor resultaten vaak duurzaam zijn. Oplossingsgericht werken kent een aantal belangrijke psychologische voordelen: ·         de nadruk op het positieve biedt mensen hoop en perspectief, ·de aandacht voor wat er al is geeft mensen het vertrouwen dat succes bereikbaar is,·  het zetten van kleine stapjes geeft een gevoel van invloed en controle.Om oplossingsgericht te kunnen werken heeft u weinig theorie nodig. Het is een benadering met een specifieke manier van denken over mensen en veranderingen. Oplossingsgericht werken is ontwikkeld in de praktijk en heeft zich bewezen. De methode is eenvoudig, concreet en betrekkelijk eenvoudig uitvoerbaar.

Oplossingsgericht werken op een rijtje 

Een greep uit de uitgangspunten en technieken:

• Doe meer van wat goed of beter werkt.

Geloof het of niet: doe eenvoudig meer van wat werkt en merk dat die focus creativiteit los maakt om te werken aan verbetering.

• Geen enkel probleem doet zich vierentwintig uur per dag voor.

We gaan dus op zoek naar de uitzonderingen: wanneer doet het probleem zich niet of minder voor? En wat doen we in die situaties anders?

• Mensen zijn competent.

Mensen blijken te beschikken over bronnen en kwaliteiten om hun problemen op te lossen. Kijk maar in je verleden hoe je eerder problemen aanpakte. Of kijk maar naar hoe je overeind blijft staan in heel lastige situaties

• Eenvoud werkt het best.

‘Dat ik daar niet aan gedacht heb’, horen we veel tijdens het oplossingsgericht werken. Door de focus te wijzigen komen we op het spoor van de voor de hand liggende acties die we eerder niet meer opmerkten.

• Focus op de toekomst.

Blijven praten over wat in het verleden verkeerd ging, is hopen op beter verleden. Beter is om de aandacht te richten op de toekomst: stel dat je dit probleem niet meer hebt, wat is er dan anders?

6.    Vragen stellen in plaats van vertellen van de ander moet doen.

Omdat de ander zelf wel weet wat het beste werkt, zullen vragen effectiever zijn dan antwoorden!

7.    Stap-voor-stap.

Kleine stappen zetten een positieve beweging op gang, in de richting van de oplossing. Het gaat erop wat er tussen mensen gebeurt en minder om wat je hebt en wie of wat je bent. Oplossingsgericht werken richt zich dus op gedrag.