sluiten X

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie

Verlangen

Verlangen, is er een mooier thema dan verlangen? Wat je als mens toch allemaal verlangt: geborgenheid, gezondheid, spiritualiteit, vriendschap, een boeiende baan, goeie seks, innerlijke rust, dat liefde sterker is dan alle geweld. Ik beperk me even tot immateriƫle verlangens. In het besef dat ieder zo zijn eigen prioriteiten stelt. Elk interview wat ook maar iets voorstelt, raakt aan die verlangens.

Verlangen, is er een mooier thema dan verlangen? Wat je als mens toch allemaal verlangt: geborgenheid, gezondheid, spiritualiteit, vriendschap, een boeiende baan, goeie seks, innerlijke rust, dat liefde sterker is dan alle geweld. Ik beperk me even tot immateriële verlangens. In het besef dat ieder zo zijn eigen prioriteiten stelt. Elk interview wat ook maar iets voorstelt, raakt aan die verlangens.

En als je - zoals ik - enigszins gedeformeerd en daardoor gefilterd leest, dan valt in een artikel altijd dat ene fragment op. Zoals in een economisch getint verhaal over Argentinië, waarin een liefhebber van de tango deze sensuele, passievolle en melancholieke dans omschrijft als de verticale expressie van een horizontaal verlangen.

Deelnemer Elbert Vastenburg zegt in het tv-programma Expeditie Robinson: ´Ga niet aan iets denken als je weet dat het niet kan, zoals een hamburger op een onbewoond eiland als je alleen maar slakken vangt. Wees mentaal sterk en schakel je verlangen uit.´

Zijn geloof, hoop en liefde - om maar meteen door te dringen tot de universele waarden - in wezen geen uitvloeisels van een alomvattend verlangen naar schoonheid. Geeft verlangen niet de toegang tot de dieptestroom van het leven? Schilder Constant Nieuwenhuys wordt in de documentaire Constant, avant le départ gefilmd in het teken van een naderende dood en spreekt met de berusting van iemand die zijn leven heeft waargemaakt.

Waargemaakt verlangen betekent dat je je verlangen hebt geleefd. De filosoof Ernst Bloch zei in een interview ter gelegenheid van zijn 90e verjaardag: ´Ik ben tot de bevinding gekomen dat het verlangen de enige eerlijke eigenschap van de mens is. In alles kan een mens liegen. In alles kan iets onechts sluipen. Liefde kan voorgewend zijn, hoffelijkheid alleen een kwestie van opvoeding. Helpen kan uit egoïstische motieven gebeuren, maar het verlangen kan een mens niet manipuleren. De mens is zijn verlangen.´ De paradox van verlangen is dat het de voortstuwende kracht is die je tot stilstand breng als je het verlangen hebt bereikt.

De Britse schrijver Julian Barnes beschrijft in zijn bundel De geschiedenis van de wereld in 10 ½ hoofdstukken hoe het gaat als je in de hemel komt. Je krijgt wat je hartje begeert: het lekkerste eten, een nacht met Sophia Loren (het boek is geschreven door een man) en je favoriete voetbalclub wint alles. Alle verlangens worden bevredigd. Maar de zaligheid van de hemel gaat vervelen en al snel vraag je je af of de hel niet beter is. Verzadiging is saai.

Heel anders en toch hetzelfde wordt dat in de film Jarhead aanschouwelijk gemaakt: wat doet een getrainde, gestaalde, op ieder moment inzetbare en tot-alles-bereid-zijnde marinier met zijn tijd? ´Rukken en proberen het hoogste level van Metroid te halen´, zegt scherpschutter Troy. ´En weet je wat er gebeurt als je dat level eindelijk haalt? Niets. Je gaat terug naar het begin.´

Of weer anders, in een recensie over een theatervoorstelling schrijft Annette Embrechts: ´Waar bestaat het verlangen uit van de moderne mens? Hoe heeft het zover kunnen komen dat geluk een bijproduct is van hard werken? We zitten collectief in een zoektocht naar het verlangen jezelf te zijn in een wereld die daarvoor talloze modellen heeft klaarliggen. De angst is dat we gedoemd zijn door te zoeken, terwijl er misschien niets meer komt om de leegte te vullen.´

Op een zonverlicht moment kun je denken dat het leven voor je ligt, terwijl zo´n moment zelf achteraf het ware leven blijkt te zijn. De ware kunst van het leven is het verlangen van dat moment te leven. En is dat weer niet een verlangen op zich zelf. Verlangen, is er een mooier thema dan verlangen?

Bert den Boer

Op June 11, 2010